Wyszukaj artykuł

Blog kategorie
Blog wpisy
Izolat białka sojowego – dlaczego warto stosować?

W dzisiejszych czasach coraz częściej zwracamy uwagę na to co jemy i jakich suplementów używamy. Aż ciężko uwierzyć, że jeszcze parę lat temu, mało kto zerkał na etykietę kupowanego produktu. Zmienia się zarówno nasze podejście, jak i trendy żywieniowe. Co ciekawe, według dziennikarzy z „The Economist” rok 2019 należeć będzie do…wegan i wegetarian!

Dlaczego warto przygotowywać lunchboxy?

W natłoku codziennych obowiązków łatwo jest zapomnieć o spożywaniu zbilansowanych posiłków, i nierzadko łapiemy się na jedzeniu „byle czego” i „byle szybko”. Niestety jest to prosta droga do niezdrowego odżywiania (nie oszukujmy się – najczęściej sięgamy po  drożdżówkę,

Substancje kluczowe dla ochrony i pielęgnacji skóry

Skóra jest niewątpliwie największym organem ciała człowieka, reprezentującym, aż jedną szóstą całkowitej masy ciała, a jej główną rolą jest działanie jako chemiczna i fizyczna bariera ochraniająca ciało przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. 

Promocje
ADEK Vita OUTLET
ADEK Vita OUTLET
19,99 zł 9,99 zł
szt.
Citrulline Xtra OUTLET
Citrulline Xtra OUTLET
36,99 zł 19,99 zł
Szybka Budowa Masy
Szybka Budowa Masy
148,00 zł 129,00 zł
Klasyka Siłowni
Klasyka Siłowni
116,97 zł 99,00 zł
Electrovit elektrolity z cytrynianem magnezu
Electrovit elektrolity z cytrynianem magnezu
14,99 zł 10,98 zł
szt.
Podstawa Sportowca
Podstawa Sportowca
63,47 zł 51,99 zł
Machine Man Pre Workout OUTLET
Machine Man Pre Workout OUTLET
59,90 zł 39,99 zł
szt.

Czym są adaptogeny? Część 3

W tej części omówimy kolejne rośliny o działaniu adaptogennym, a mianowicie cytryniec chiński, gotu kola oraz kordyceps chiński i ich wpływ na organizm człowieka w odniesieniu do dostępnej literatury naukowej.

Cytryniec chiński (Schisandra chinensis Turcz.) jest adaptogenem powszechnie używanym w stanach zmęczenia psychicznego i fizycznego jako alternatywa żeń-szenia [1]. Najważniejszymi składnikami jego owoców są lignany (pochodne dibenzocyklooktadienu) oraz związki triterpenowe, fitosterole, witaminy (C i E), kwasy organiczne, sacharydy, składniki mineralne oraz olejki eteryczne [2]. Uważa się, że cytryniec chiński może korzystnie wpływać na modulację mikrobioty jelitowej, pracę wątroby i profil lipidowy u osób otyłych [3]. Pojawiają się także doniesienia dotyczące pozytywnego działania lignanów zawartych w ekstrakcie owocowym rośliny w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego, jednak wciąż brakuje wystarczających dowodów naukowych [4]. W badaniu z udziałem ciężko trenujących sportowców zaobserwowano, że suplementacja adaptogenami (cytryniec chiński i Bryonia) nie wpływa na zwiększenie poziomu kortyzolu oraz tlenku azotu w ślinie wynikającego z wykonywania intensywnych ćwiczeń, który z kolei odnotowano w grupie sportowców przyjmujących placebo [5].

cytryniec górski

Centella asiatica (L.) Urban (wąkrota azjatycka, gotu kola) jest rośliną stosowaną w medycynie Dalekiego Wschodu jako panaceum na zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego oraz przy problemach skórnych [6, 7]. Substancjami aktywnymi odpowiedzialnymi za wielokierunkowe działanie rośliny jest kompleks pseudosaponin - związków triterpenowych, pochodnych ursanu i oleananu, które często występują w postaci wyciągu z surowca (np. TECA, TTFCA, TTF). Doniesienia naukowe wskazują, że dawka dzienna 100 mg frakcji triterpenowej (TTFCA) znajdującej się w wąkrocie azjatyckiej zmniejsza stres oksydacyjny i może przyczyniać się do redukcji blaszki miażdżycowej [8, 9]. Przeszukując naukowe bazy danych można przeczytać także publikacje sugerujące korzystny wpływ gotu kola na proces gojenia się ran, syntezę kolagenu, czy też neuroprotekcję przed toksycznym działaniem beta-amyloidu. Niemniej jednak warto podkreślić, że dowody naukowe są na ten moment bardzo skromne i trudno na ich podstawie rekomendować suplementację tym związkiem.

wąkrota azjatycka

Cordyceps sinensis (maczużnik chiński) jest grzybem znanym od tysiąca lat we wschodniej kulturze i stosowanym przez plemiona nomadów jako gorący napój, który przywraca siły witalne i zwiększa odporność organizmu [10]. Wśród substancji aktywnych zawartych w roślinie wymienia się: kwas kordycepinowy, polisacharydy (np. β-glukan), nukleozydy (np. kordycepina), ergosterol, aminokwasy. Uważa się, że maczużnik chiński może poprawiać zdolności wysiłkowe u osób trenujących sporty o charakterze wytrzymałościowym, jednakże wyniki badań z udziałem osób aktywnych oraz sportowców są niejednoznaczne [11-13]. W jednym z badań zaobserwowano, że 5-tygodniowa suplementacja kordycepsem chińskim w dawce 3 g/dobę u wytrenowanych kolarzy nie wpłynęła korzystnie na ich wydolność tlenową, ani wytrzymałość [12]. Identyczne wyniki uzyskano w innym badaniu z udziałem kolarzy, którzy przyjmowali Cordyceps sinensis oraz Rhodiola rosea [13].

maczużnik chiński

Podsumowując, trudno jest rekomendować wyżej wymienione rośliny o działaniu adaptogennym osobom aktywnym fizycznie oraz sportowcom w sytuacji, gdy brak jest wystarczających dowodów naukowych. Należy pamiętać, że aby poprawić swoje osiągi sportowe warto skupić się przede wszystkim na regularnym treningu, prawidłowym odżywianiu, regeneracji i suplementacji o udokumentowanej efektywności.

Czytaj też:

Czym są adaptogeny cz. 1 (Ashwagandha)

Czym są adaptogeny cz. 2 (rhiodola i żeń-szeń)

Czym są adaptogeny cz. 4 (Bacopa monnieri, kudzu, hupercyna A)

 

Piśmiennictwo:

  1. Wolski T., Baj T., Ludwiczuk A. i wsp.: Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax. Postępy Fitoterapii. 2/2009, 77-97.
  2. Szopa A., Ekiert R., Ekiert H.: Cytryniec chiński (Schisandra chinensis) – nowy farmakopealny gatunek: badania chemiczne, biologiczna aktywność, znaczenie lecznicze, walory kosmetyczne, metody analityczne oraz badania biotechnologiczne. Farm Pol. 2012, 68(12): 832-43.
  3. Song MY., Wang JH., Eom T. i wsp.: Schisandra chinensis fruit modulates the gut microbiota composition in association with metabolic markers in obese women: a randomized, double-blind placebo-controlled study. Nutr Res. 2015 Aug;35(8):655-63.
  4. Chun JN., Cho M., So I. i wsp.: The protective effects of Schisandra chinensis fruit extract and its lignans against cardiovascular disease: a review of the molecular mechanisms. Fitoterapia. 2014 Sep;97:224-33.
  5. Panossian AG., Oganessian AS., Ambartsumian M. i wsp.: Effects of heavy physical exercise and adaptogens on nitric oxide content in human saliva. Phytomedicine.1999 Mar;6(1):17-26.
  6. Karłowicz-Bodalska K., Han S., Han T. i wsp.: Centella asiatica (L.) Urban, syn. Hydrocotyle asiatica L. – wąkrota azjatycka – znana roślina lecznicza Dalekiego Wschodu. Postępy Fitoterapii. 4/2013, 225-35.
  7. Bylka W., Znajdek-Awiżeń P., Studzińska-Sroka E. i wsp.: Centella asiatica in dermatology: an overview. Phytother Res. 2014 Aug;28(8):1117-24.
  8. Belcaro G., Ippolito E., Dugall M. i wsp.: Pycnogenol® and Centella Asiatica for asymptomatic atherosclerosis progression. Int Angiol. 2015 Apr;34(2): 150-7.
  9. Belcaro G., Dugall M., Ipollito E. i wsp.: Pycnogenol® and Centella asiatica to prevent asymptomatic atherosclerosis progression in clinical events. Minerva Cardioangiol. 2017 Feb;65(1):24-31.
  10. Karpińska E.: Biostymulujące właściwości entomopatogenicznych grzybów z rodzaju Cordyceps. Postępy Fitoterapii, 4/2011, 254-264.
  11. Chen CY., Hou CW., Bernard JR. i wsp.: Rhodiola crenulata- and Cordyceps sinensis-based supplement boosts aerobic exercise performance after short-term high altitude training. High Alt Med Biol. 2014 Sep;15(3):371-9. 
  12. Parcell AC., Smith JM., Schulthies SS. i wsp.: Cordyceps Sinensis (CordyMax Cs-4) supplementation does not improve endurance exercise performance. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2004 Apr;14(2):236-42.
  13. Colson SN., Wyatt FB., Johnston DL. i wsp.: Cordyceps sinensis- and Rhodiola rosea-based supplementation in male cyclists and its effect on muscle tissue oxygen saturation. J Strength Cond Res. 2005 May;19(2):358-63.

 Mateusz Durbas

 Mateusz Durbas

 Dietetyk kliniczny i sportowy, autor licznych artykułów dotyczących żywienia i suplementacji

 Fundacja Godula-Hope w Rudzie Śląskiej

Poradnia Dietetyczna NUTRI CREATIVE w Krakowie 

 Strona oficjalnawww.mateuszdurbas.pl

 Facebookhttps://www.facebook.com/mateuszdurbasdietetyk/

 Instagramhttps://www.instagram.com/mateuszdurbasdietetyk/?hl=pl

Zaloguj się
Nie pamiętasz hasła? Zarejestruj się
Darmowa dostawa
Darmowa dostawa (Kurier DHL) już od 250,00 zł.
Wersje językowe
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl