Wyszukaj artykuł

Blog kategorie
Blog wpisy
Izolat białka sojowego – dlaczego warto stosować?

W dzisiejszych czasach coraz częściej zwracamy uwagę na to co jemy i jakich suplementów używamy. Aż ciężko uwierzyć, że jeszcze parę lat temu, mało kto zerkał na etykietę kupowanego produktu. Zmienia się zarówno nasze podejście, jak i trendy żywieniowe. Co ciekawe, według dziennikarzy z „The Economist” rok 2019 należeć będzie do…wegan i wegetarian!

Dlaczego warto przygotowywać lunchboxy?

W natłoku codziennych obowiązków łatwo jest zapomnieć o spożywaniu zbilansowanych posiłków, i nierzadko łapiemy się na jedzeniu „byle czego” i „byle szybko”. Niestety jest to prosta droga do niezdrowego odżywiania (nie oszukujmy się – najczęściej sięgamy po  drożdżówkę,

Substancje kluczowe dla ochrony i pielęgnacji skóry

Skóra jest niewątpliwie największym organem ciała człowieka, reprezentującym, aż jedną szóstą całkowitej masy ciała, a jej główną rolą jest działanie jako chemiczna i fizyczna bariera ochraniająca ciało przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. 

Promocje
Machine Man Pre Workout OUTLET
Machine Man Pre Workout OUTLET
59,90 zł 39,99 zł
szt.
Electrovit elektrolity z cytrynianem magnezu
Electrovit elektrolity z cytrynianem magnezu
14,99 zł 10,98 zł
szt.
Podstawa Sportowca
Podstawa Sportowca
63,47 zł 51,99 zł
Klasyka Siłowni
Klasyka Siłowni
116,97 zł 99,00 zł
Szybka Budowa Masy
Szybka Budowa Masy
148,00 zł 129,00 zł
Citrulline Xtra OUTLET
Citrulline Xtra OUTLET
36,99 zł 19,99 zł
szt.
ADEK Vita OUTLET
ADEK Vita OUTLET
19,99 zł 9,99 zł
szt.

Czym są adaptogeny? Część 1

W ciągu ostatnich kilku lat obserwuje się znaczny wzrost popularności i dostępności w sklepach ze zdrową żywnością oraz sklepach z asortymentem skierowanym dla sportowców i osób aktywnych fizycznie, suplementów diety zawierających w swoim składzie substancje o działaniu adaptogennym.

Czym są adaptogeny?

Adaptogeny (z gr. adaptoprzystosować się) to związki pochodzenia naturalnego ułatwiające przystosowanie się organizmu do niesprzyjających warunków środowiskowych. Za rośliny o działaniu adaptogennym uważa się obecnie takie, które mają normalizujący wpływ na ustrój, lecz nie nadstymulujący, ani nie blokujący naturalnych funkcji organizmu [1].

adaptogeny

Mechanizm działania adaptogenów jest wciąż jeszcze nie do końca dobrze poznany. Wiemy, że działanie substancji adaptogennych polega na stymulowaniu odporności organizmu przeciwko niekorzystnym czynnikom otaczającego nas środowiska, w tym także podwyższaniu sprawności psychicznej i fizycznej oraz odporności immunologicznej. Zwiększanie sprawności fizycznej w niesprzyjających warunkach środowiska, dotyczy znacznego obciążenia wysiłkiem, wpływu wysokiej lub niskiej temperatury, braku dostępności tlenu, wibracji, hałasu, promieniowania jonizującego, jak również działania toksycznego rozpuszczalników organicznych, alkoholu, nikotyny, leków i szkodliwych metali. Z kolei podwyższanie sprawności mentalnej dotyczy wpływu na proces zapamiętywania, zdolność uczenia się, myślenia, skupienia uwagi, a więc pobudzania pracy mózgu i odczuwania bodźców oraz redukcji napięcia psychicznego wywołanego przez rozmaite czynniki stresogenne. Ponadto działanie adaptogenów wiąże się z ich wpływem na układ odpornościowy, a mianowicie podnoszą one ogólną odporność organizmu na infekcje wywołane przez drobnoustroje, zwłaszcza bakterie i wirusy [2, 3, 4, 5].

Rośliny adaptogenne

Zatem rośliny adaptogenne według piśmiennictwa mogą posiadać następujące właściwości [1, 6]:

  • antyoksydacyjne (neutralizacja reaktywnych form tlenu),
  • stymulujące układ immunologiczny,
  • hipoglikemizujące (obniżanie stężenia glukozy we krwi),
  • detoksykacyjne i ochronne wątroby,
  • polepszające pamięć i koncentrację,
  • przyspieszające regenerację organizmu,
  • anaboliczne,
  • obniżające niepokój i napięcie psychiczne,
  • poprawiające sen, funkcje seksualne i samopoczucie,
  • zwiększające siły witalne,
  • zmniejszające łaknienie (zwłaszcza słodyczy),
  • poprawiające napięcie i siłę skurczu mięśni.

Do najczęściej używanych adaptogenów, które znajdują się w suplementach diety zaliczamy m.in.: ashwagandhę, żeń-szeń, różeniec górski, cytryniec chiński, gotu kolę, kordyceps chiński, bacopę monnieri, kudzu oraz hupercynę A. Przyjrzyjmy się teraz pokrótce każdej ze wspomnianych roślin i jej oddziaływaniu na organizm w oparciu o dostępne dowody naukowe.

adaptogeny

Ashwagandha (Withania Somnifera (L.) - witania ospała) – jest wysoko cenionym ziołem w Ajurwedzie - tradycyjnej medycynie indyjskiej za swoje działanie immunostymulujące, zmniejszające napięcie psychiczne oraz poprawiające funkcje seksualne. Do głównych substancji aktywnych wyizolowanych z rośliny zalicza się witaferynę A, witanolid D oraz sitoindozydy [1, 7]. W badanie z randomizacją opublikowanym w roku 2015 z udziałem 57. młodych, niewytrenowanych siłowo mężczyzn odnotowano, że suplementacja ashwagandhą w dawce 600 mg (dwa razy na dobę po 300 mg) wiązała się ze znacznym wzrostem masy i siły mięśniowej w grupie osób przyjmujących suplement diety, co powinno sugerować szczególną wartość tego związku dla zawodników sportów siłowych oraz szybkościowo-siłowych [8]. Jednakże wątpliwości budzą wyniki osiągnięte przez młodych adeptów treningu oporowego w tak krótkim czasie (8 tygodni), które wydają się możliwe do osiągnięcia przez bardzo nieliczną grupę mężczyzn obdarzonych wyjątkowymi predyspozycjami genetycznymi do rozwoju siły i masy mięśniowej, jednocześnie przy założeniu, że dieta, trening, regeneracja oraz suplementacja są absolutnie na najwyższym możliwym poziomie. W innym badaniu randomizowanym, kontrolowanym z podwójnie ślepą próbą, które zostało opublikowane w roku 2012 zaobserwowano, że ekstrakt z korzenia ashwagandhy przyjmowany w dawce 600 mg (dwa razy po 300 mg na dobę) bezpiecznie i skutecznie poprawia odporność organizmu na stres (wyrażoną poprzez obniżony poziom kortyzolu w surowicy) oraz jakość życia samoocenioną przez uczestników badania [9].

Podsumowując, zapraszam do przeczytania drugiej części artykułu, w której opiszę skuteczność działania w oparciu o dostępne dowody naukowe kolejnych, wymienionych wcześniej roślin o działaniu adaptogennym.

Dowiedz się więcej z pozostałych artykułów dot. adaptogenów:

Czym są adaptogeny cz. 2 (rhiodola i żeń-szeń)

Czym są adaptogeny cz. 3 (cytryniec chiński, gotu kola, kordyceps chiński)

Czym są adaptogeny cz. 4 (Bacopa monnieri, kudzu, hupercyna A)

 

Piśmiennictwo:

  1. Wolski T., Baj T., Ludwiczuk A. i wsp.: Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax. Postępy Fitoterapii, 2/2009, 77-97.
  2. Panossian AG.: Adaptogens in mental and behavioral disorders. Psychiatr Clin N Am. 36 (2013): 49-64.
  3. Panossian A., Wikman G.: Evidence-based efficacy of adaptogens in fatigue and molecular mechanisms related to their stress-protective activity. Curr Clin Pharmacol. 2009 Sep; 4(3): 198-219.
  4. Panossian A., Wagner H.: Stimulating effect of adaptogens: an overview with particular reference to their efficacy following single dose administration. Phytother Res. 2005 Oct; 19(10):819-38.
  5. Mrozowski T.: Rośliny adaptogenne. Stres jako czynnik chorobotwórczy. Mag Apt 2007; 7: 58-60.
  6. Lutomski J.: Wpływ środków ziołowych na witalność organizmu. Post Fitoter 2001; 1-2,8:6-13.
  7. Kulkarni SK., Dhir A.: Withania somnifera: an Indian ginseng. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2008 Jul 1;32(5):1093-105.
  8. Wankhede S., Langade D., Joshi K. i wsp.: Examining the effect of Withania somnifera supplementation on muscle strength and recovery: a randomized controlled trial. J Int Soc Sports Nutr. 2015 Nov 25;12:43.
  9. Chandrasekhar K., Kapoor J., Anishetty S.: A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian J Psychol Med. 2012 Jul;34(3):255-62.

 Mateusz Durbas

 Mateusz Durbas

 Dietetyk kliniczny, szkoleniowiec i prelegent na licznych konferencjach

 Fundacja Godula-Hope, NZOZ GENOM

 Strona oficjalnawww.mateuszdurbas.pl

 Facebookhttps://www.facebook.com/mateuszdurbasdietetyk/

 Instagramhttps://www.instagram.com/mateuszdurbasdietetyk/?hl=pl

Zaloguj się
Nie pamiętasz hasła? Zarejestruj się
Darmowa dostawa
Darmowa dostawa (Kurier DHL) już od 250,00 zł.
Wersje językowe
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl